# 23_verb : 동사 (verb) - 인칭, 수, 법, 태, 시제가 있다. - 상 범주 없다. - 타지크어 동사는 현재/과거 시제 어간이 있다. 과거 시제 어간은 т/д로 끝나며(동사 원형에서 -ан을 뺀 상태로), 현재 시제 어간을 특별한 형성 규칙을 없으며 사전 통해서 확인이 된다. ###### 동사의 활용 어미 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | -ам | -ем | | 2인칭 | -ӣ | -ед, -етон | | 3인칭 | -ад(-яд) | -анд | - -ад(яд) 현재 시제 어간과만 결합이 된다. - -ед, -анд 문장에서 공손형으로 쓰인다. (?) ### 동사의 부정형 - 접두사에 의한 첨사 на-로 만든다. {{{lex>taji1245 (kerimova1966:220) - намеравад : 안 갈거다 }}} - 타지크어 동사는 단순동사와 복합동사로 나눈다. 단순동사는 현재시제/과거시제 + 활용어미, 접두사 형성하며 복합동사는 보조동사 будан(to be), истодан(to stand), хостан(to want)와 같이 쓰이며 본동사는 a) 과거형 부동사/분사 -карда b) -гӣ로 끝나는 분사 c)원형 -кард로 쓰인다. ### 서법 - 직설법, 명령법, 가정법, 추정법이 있다. #### 단순동사의 서법 ##### 직설법 ###### 과거시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | кардам(하다) | кардем | | 2인칭 | кардӣ | кардед(-етон) | | 3인칭 | кард | карданд | ###### 진행형 과거시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | мекардам | мекадем | | 2인칭 | мекардӣ | мекардед(-етон) | | 3인칭 | мекард | мекарданд | ###### 현재-미래시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | мекунам | мекунем | | 2인칭 | мекунӣ | мекунед(-етон) | | 3인칭 | мекунад | мекунанд | ##### 명령법 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | - | - | | 2인칭 | кун | кунед(-етон) | | 3인칭 | - | - | ##### 가정법 (аорист) ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | кунам | кунем | | 2인칭 | кунӣ | кунед(-етон) | | 3인칭 | кунад | кунанд | #### 복합동사의 서법 ##### 직설법 ###### преждепрошедшее время ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | карда будам | карда будем | | 2인칭 | карда будӣ | карда будед(-етон) | | 3인칭 | карда буд | карда буданд | ###### 현재 진행형시제 настоящее определенное время(확정?특정?) ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | карда истодаам | карда истодаем | | 2인칭 | карда истодаӣ | карда истодаед(-етон) | | 3인칭 | карда истодааст | карда истодаанд | ###### 과거 진행형 시제прошедшее определенное время ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | карда истода будам | карда истода будем | | 2인칭 | карда истода будӣ | карда истода будед(-етон) | | 3인칭 | карда истода буд | карда истода буданд | ###### 미래(문학)시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | хоҳам кард | хоҳем кард | | 2인칭 | хоҳӣ кард | хоҳед(-етон) кард | | 3인칭 | хоҳад кард | хоҳанд кард | ###### 완료시제 (перфект) ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | кардаам | кардаем | | 2인칭 | кардаӣ | кардаед(-етон) | | 3인칭 | кардааст | кардаанд | ###### 진행형 완료시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | мекардаам | мекардаем | | 2인칭 | мекардаӣ | мекардаед(-етон) | | 3인칭 | мекардааст | мекардаанд | ###### преждепрошедший 완료시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | карда будаам | карда будаем | | 2인칭 | карда будаӣ | карда будаед (-етон) | | 3인칭 | карда будааст | карда будаанд | ###### определенный 진행형 완료시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | карда истода будаам | карда истода будаем | | 2인칭 | карда истода будаӣ | карда истода будаед(-етон) | | 3인칭 | карда истода будааст | карда истода будаанд | #### 가정법 ###### 과거시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | карда бошам | карда бошем | | 2인칭 | карда бошӣ | карда бошед(-етон| | 3인칭 | карда бошад | карда бошанд | ###### 진행형시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | мекарда бошам | мекарда бошем | | 2인칭 | мекарда бошӣ | мекарда бошед(-етон) | | 3인칭 | мекарда бошад | мекарда бошанд | ###### 현재-진행형 определенное 시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | карда истода бошам | карда истода бошем | | 2인칭 | карда истода бошӣ | карда истода бошед (-етон)| | 3인칭 | карда истода бошад | карда истода бошанд | ##### 추정법 ###### 과거시제 (LF) ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | кардагистам | кардагистем | | 2인칭 | кардагистӣ | кардагистед(-етон) | | 3인칭 | кардагист | кардагистанд | ###### 과거시제 (SF) ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | кардагем | кардагем | | 2인칭 | кардагӣ | кардагед (-етон) | | 3인칭 | кардагист | кардаген | ###### 현재-미래시제(LF) ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | мекардагистам | мекардагистем | | 2인칭 | мекардагистӣ | мекардагистед(-етон) | | 3인칭 | мекардагист | мекардагистанд | ###### 현재-미래시제(SF) ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | мекардагем | мекардагем | | 2인칭 | мекардагӣ | мекардагед (-етон) | | 3인칭 | мекардагист | мекардаген | ###### 현재определённое시제 ^ ^ 단수 ^ 복수 ^ | 1인칭 | карда истодагистам | карда истодагистем | | 2인칭 | карда истодагистӣ | карда истодагистед (-етон) | | 3인칭 | карда истодагист | карда истодагистанд | ### 동사의 태 - 능동태, 수동태 있다. - 수동태: 본동사 부동사의 형태를 가지며 보조동사(шудан'to become')와 같이 쓰인다. ### 부동사 - 과거형 부동사와 현재 진행형 시제로 나눈다. - 과거형 부동사는 과거 어간+접미사 -а로 만든다. - 현재 진행형 부동사는 과거형 본동사 + 보조동사 'истодан'로 만든다. ### 분사 - гӣ로 끝난다.